Berberys zwyczajny – polska cytryna

Berberys

Berberys zwyczajny (Berberis vulgaris) – kwaśnica pospolita

ang: barberry

W Polsce jest wiele innych gatunków berberysu spotykanych w uprawie, są one jadalne, ale nie są przebadane co do właściwości lecznczych. Najczęściej sadzony jest berberys Thunberga z Japonii.

wygląd :

  • kolczasty krzew
  • w maju obsypany żóltymi kwiatami zebranymi w zwisające grona
  • liście odwrotnie jajowate

występowanie:

  • Cała Europa i Kaukaz
  • kiedyś masowo wycinany, bo berberys jest żywicielem choroby zbóż rdzy źdźbłowej (Puccinia graminis)

skład owoców;

  • kwasy organiczne (askorbinowy, jabłkowy)
  • karotenoidy – prowitamina A
  • pektyny 6%
  • wit C – 60 mg% (1,5 razy więcej niż cytryny)
  • wit E
  • wit A K P – rutyna
  • antocyjany
  • nie zawierają alkaloidów izochinolinowych
  • sole mineralne

liście – zawierają alkaloidy:

  • berberyna – żółty barwnik, alkaloid izochinolinowy z kory korzeni i gałęzi, ma działanie lecznicze
  • berberubina – także o działaniu leczniczym
  • jatrozyna
  • palmatyna
  • magnoforyna
  • chelidotoksyna

Najwięcej berberyny zawarte jest w korze korzeni – 1%

działanie i zastosowanie owoców:

  • źródło witamin C i E,
  • zwiększają odporność
  • słaby środek moczopędny i przeciwgorączkowy
  • pomaga usuwać szkodliwe metabolity
  • herbatki z owoców stosowane w przeziębienu gorączce
  • na zimowe i wiosenne osłabienie
  • poprawiaja przemianę materii
  • pobudza wydzielanie soków trawiennych i działają słabo żółciopędnie,
  • poprawiają pracę watroby
  • dzięki rutynie wzmacniają naczynia krwionośne
  • obkurczają macicę po porodzie
  • przeciwkrwotocznie z kobiecych narządów
  • stosowany nasercowo dobroczynny wpływ na układ krążenia
  • leczenie reumatyzmu
  • usuwają stan zapalny woreczka żółciowego
  • herbatki z suszu owocowego do kuracji odchudzjacej

kora korzeni – zasobna w berberynę posiada zastosowanie:

  • w przewlekłym zapaleniu wątroby
  • zmniejszonym wytwarzaniu żółci i w kamicy żółciowej
  • zółciopędne i żółciotwórcze (alkaloidy)
  • korzenie dodatkowo posiadają działanie przeciwbiegunkowe – garbniki
  • liście słabo przeczyszczające – żywica i wosk
  • napary i odwary z liści stosowane w chorobach dróg żółciowych i wątroby oraz jako lek pobudzący wydzielanie sków trawiennych
  • kora i korzenie służą do przemysłowego otrzymywania berberyny o działaniu m.in. anybiotycznym

zastosowanie kulinarne owoców:

  • kwaśne jak cytryna – „polska cytryna”
  • można jeść na surowo ale bardzo kwaśny smak
  • sok pasteryzowany
  • konfitura, galaretka
  • przecier z cukrem
  • suszyć
  • przetwory zastepują cytrynę np do herbaty
  • na Syberii owoce zasypuje się cukrem w słojach i przechowyje w chłodnych piwnicach – zapas witaminowy na zimę
  • sokiem o mocno kwaśnym smaku można przyprawiać sałatki

źródła:

  • Andrzej J.Sarwa – Lecznicze smakołyki
  • Antonina Rumińska, Aleksander Ożarowski – Leksykon Roślin Leczniczych
  • Zbigniew T.  Nowak – Księga owoców leśnych
  • Łukasz Łuczaj Dzikie rośliny jadalne Polski – przewodnik Survivalowy
  • Eliza Lamer Zarawska – Zioła i rośliny Lecznicze
Written By
More from Ola

Galaretka z owoców czarnego bzu

  Dziki bez czarny jest lekko kontrowersyjną rośliną. Z jednej strony zawiera...
Read More

2 komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *