Łuskiewnik różowy – ciekawostki i zastosowanie w lecznictwie

Łuskiewnik różowy (Lathraea squamaria)

Łuskiewnik różowy (Lathraea squamaria)

O dawna rośliny pasożytnicze wzbudzały moje zainteresowanie – są niestandardowe i kryją wiele tajemnic. Pośród nich łuskiewnik różowy jest nie tylko wybitnie ciekawą rośliną, ale także potężną leczniczą o szerokich zastosowaniach.

Ciekawostki z “życia” łuskiewnika:):

  • zaliczana do rodziny trędownikowatych (Scrophulariaceae) lub zarazowatych (Orobnachacae) w zależności od systemu systematycznego
  • roślina pasożytnicza  – nie jest w stanie sama funkcjonować – od żywiciela pobiera nie tylko substancje mineralne, ale i organiczne
  • dla łuskiewnika lepiężnik może być żywicielem dodatkowym, ale przede wszystkim żywicielem jest krzew lub drzewo, które wtłoczy soki do potężnego ciała łuskiewnika
  • łuskiewnik może żyć po 70-80 lat
  • kilkanaście metrów kwadratowych może zajmować pod ziemią tak jak drzewo czy krzew
  • 10-12 lat nie wychyla się na powierzchnię ziemi, dopiero po tym czasie wyrastająkwiaty
  • wchodzi w symbiozę z grzybami i bakteriami,  jest mocno przerośnięty grzybnią, chroniony przed grzybami patogennymi i bakteriami, grzyb dostaje zmarnowane substancje organiczne przez łuskiewnika
  • na powierzchni jest 1- tygodnie, potem zamiera,  grzyb który rośnie na jego kłączach to grzyb go demineralizuje i jego nasionka są rozniesione
  • jest to pasożyt rozrzutny, nie oszczędny
  • niektóre ssawki – wielkość dłoni człowieka
  • haustorium – ssawka, najpierw wypuszcza enzymy trawiące np celulozę i ligniny i pektyny (pektynazy, suberazy i inne)
  • naczynia łuskiewnika całkowicie się zrastają z wiązkami przewodzącymi drzewa lub krzewu i scalają się
  • wtłaczana jest transpotem aktywnym woda przez parcie korzeniowe z drzewa, który wypchnie soki na  wysokość kilkudziesięciu  metrów, w łuskiewnika pod takim samym ciśnieniem też, ma mechanizmy zabepieczające przed rozerwaniem – wytworzył hydatody czyli wypotniki, w każdej łusce jest szczelina
  • jeżeli powódź lub śnieg to kwiaty zamienia się  – pod ziemią zakwita, sam się zapładnia  i pod ziemią owocuje
  • jeżeli chodzi o żywiciela to najbardziej lub nitrylozydy  – np dzikie czereśnie, jabłoń, grusze, bez czarny, czeremchy
  • są też podgatunki które lubią jodły świerki, modrzewie, niektóre się specjalizują w kierunku buku, klonów, wiązu,
  • po wyglądzie łuskiewnika specjalista rozpozna na czym pasożytuje
  • może być żółty biały fioletowy
  •  często mu towarzyszą: ziarnopłon, zawilce, kuklik, konwalijka dwulistna, piżmaczek wiosenny, kokorycz, cebulica syberyjska, gwiazdnice, kościenica
  • wychodzi na powierzchnię – od marca, a najczęściej od drugiej połowy kwietnia, po srogich zimach w maju

zastosowanie lecznicze łuskiewnika:

  • surowcem są pędy kwiatonośne lub kłącza
  • dawniej ludność zbierała nasiona i spożywała – w Bułgarii z tego robiono namiastkę maku do słodyczy z miodem i karmelem, syropem buraczanym
  • irydoid w większych ilościach halucynogenne
  • glikozydy irydoidowe – często sprzężone z depsydami (kwasem kawowym, chinowym)
  • jego życie zależy od tego czy jest w stanie przerzucić się na nowego żywiciela, jeżeli jego drzewo żywicielskie umrze
  • ma nieograniczony wzrost, części obumarłe w sposób naturalny – one nie gniją – mumifikuj się – zachowują kształt przez wiele lat, jest przesycony licznymi fitoncydami
  • w XVIII- XIX wieku większość famakopei niemieckich zawierała opisy łuskiewnika, w  XV i XVI w  odwar z łuskiewnika był stosowany też w oficjalnym leczeniu padaczki
  • ma duże ziarna skrobi 200-250 mikrometrów, widoczne gołym okiem
  • mógł stanowić źródło mąki i kleików skrobiowych
  •  w łuskiewniku może być 50% skrobi – więcej niż w ziemniakach, można upiec placki, pożywne (w topinamburze inulina wejdzie i wyjdzie, nie ma substancji, które podtrzymają życie)
  • łuskiewnik działa uspokajająco i przeciwpadaczkowo – prawdopodobnie dzięki glikozydom irydoidowym, z kwasem kawowym tworzące niestandardowe połączenia (prawdopodobnie wpływ na GABA jak kwas walproinowy)
  • pobudzający wpływ wodnej fazy z na narządy płciowe kobiet – na klimakterium i przy bolesnym miesiączkowaniu
  • byłstosowany w leczeniu astenii i blednicy u dziewcząt bladości, wiotkości – prawdopodobnie dzięki temu, że zawiera 0,6% żelaza (dużo) oraz fosforu i potasu
  • w leczeniu kolek jako spasmolityczny
  • nowe badania – rozkurczowo i przeciwskurczowo, na nerwice wszelkiego rodzaju, wpływ hipotensyjny i rozluźniający, działanie miorelaksujące
  • przerywa kolki żółciowe
  • inhibitor COX 1 i 2, działanie przeciwbólowe (bóle stawów, nerwobóle, bóle mięśni)
  • zmniejsza wybudzanie nocne
  • wykazuje bardzo silnie działanie z wodzianem chloralu, bromem, litem, lupuliną
  • z magnezem i litem – odstresowani całkowicie
  • przeciwmigrenowy – do nosa jak i doustnie (na białym winie)
  • wpływ przeciwnowotworowy – 24-27 miktrogramów na mililitr  wyciągu 1/1 wystarczał aby zahamować proliferacje gruczolakoraka
  • przeciwwstrząsowy, na pokrzywki, zewnętrznie i wewnętrznie – wyciągi wodne na zimno lub sok z łuskiewnika
  • przeciwzapalnie na skórę, spojówki, naczyniówkę przy uszkodzeniu oka, podrażnieniu, zakażeniu,  przy alergii infekcji
  • zmniejsza obrzęk gruczołu krokowego już po 1 dawce
  • likwiduje stany zapalne macicy, jajników – doustnie i globulki,
  • hamuje reakcje autoimmunologiczne
  • przerywa dusznicę bolesną tak szybko jak nigrogliceryna
  • przedawkowanie – senność, rozleniwienie, nic nie nie martwi, półsen,
  • w przyszłości jako środek przeciwparkinsonowy być może być wykorzystany
  • na rzs
  • można brać latami w padaczkach
  • chorzy na raka wracają do tego surowca, zarówno maceraty jak i na winie i alkoholu
  • można  stosować razem z lekami przeciwpadaczkowymi
  • różeniec i cytryniec chiński z łuskiewnikiem i małe dawki litu plus magnez łączyć
  • można łączyć z antydepresantami
  • łuskiewnik tępi zmysły na czynniki stresowe
  • stosowany w medycynie ludowej Bułgarii, na Węgrzech  i w Hiszpanii

skład:

  • glikozydy irydoidowe
  • kwas ferulowy
  • kwas kawowy, galusowy, elagowy
  • flawonoidy
  • jeżeli pasożytuje ma na iglastych to dodatkowo zawiera ich metabolity
  • jeżeli na klonie – posiada kwas acerogenowy
  • związki salicylowe – jak pasożytuje na wierzbach czy topolach
  • pochodne kwasu cynamonowego i hydroksycynamonowego
  • triterpeny, irydoidy – hamowanie stanów zapalnych, w tym autoimmunologicznych
  • łuskiewnik zawiera dulcitol i mannitol – przeczyszczają działanie, jeżeli duża ilość – dzięki tym alkoholom łuskiewnik nie zamarza – jest mięsisty elastyczny, nie pęka mimo dużej ilość i wody, okoliczna ziemia przy nim nie zamarza, tak jakby glikol wlać do gleby
  • wiele potencjalnych pasożytów glebowych nie wytrzymuje takiego stężenia – np przechowalnia dla dżdżownic, nicieni, nie zamaraza i jest słodkie

przetwory z łuskiewnika:

  • wyciągi lekko zakwasić żeby nie ciemniały – żeby zatrzymać oksydazy (kwas galusowy plus askorbinowy) – daje się do ziół irydoidowych
  • na winie – wino ładnie wyciąga
  • na alko 50- 60 % lub Ringerem lub zamrozić od razu)
  • w wodnych może się rozkładać irydoidy
  • łuskiewnik lubi wodę
  • nie ma sensu go suszyć (niewiele warty)

Wpis ma charakter wyłącznie informacyjny i nie biorę odpowiedzialności za zastosowanie opisanych tu terapii. Nie udzielam porad zdrowotnych.

źródła:

  • materiały szkoleniowe dr Henryka Różańskiego
  • 104
  •  
  •  
  •  
  •  
Written By
More from Ola

Natura po hiszpańsku

Przeżywam swoją fascynację przyrodą Hiszpanii, jak i jej językiem. Uczę się sama...
Read More

2 komentarze

Skomentuj Anka Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *