Piorwsze moje zetknięcie się z tematyka Amazonii to były książki Alfreda Szklarskiego ” Tomek u źródeł Amazonki” oraz “Tomek w Gran Chaco”.
Seria Alfreda Szklarskiego ma wspaniałe przypisy, które mogą być źródłem wiedzy.
Potem czytałam Arkadego Fiedlera:
- Ryby śpiewają w Ukajali
- Orinoko
- Zwierzęta lasu dziewiczego
Wojciech Cejrowski:
- Rio Anaconda
- Gringo wśród dzikich plemion
Tematyka amazońska pojawia się nawet na porcelanie:
Villeroy & Boch Amazonia
Zwierzęta lasu dziewiczego – “Przyroda nie była tu trzeźwa” (pierwsze wydanie książki pochodzi z 1936r)
- ostronos-ostronosek (Nasua) − rodzaj ssaków z rodziny szopowatych
- mrówkojad wielki – mrówkojad trójplaczasty (Myrmecophaga tridactyla – Myrmecophaga jubata)
- tamadua południowa (mrówkojad czteropalczasty)
- teju brazylijski – gatunek jaszczurki o dł do 1,5m
- tukan
- arasari – mniejszy kuzyn tukana
- tapir (Tapirus) – rodzaj ssaków z rodziny tapirowatych (Tapiridae)
- kapibara
- flamingi trąbiące podczas lotu
- kolibry
- skacząca po ziemi ryba wyglądająca jak mały sum
- dzika trzcina cukrowa
- roślina gujawa
- euterpa warzywna, warzywnia warzywna (Euterpe oleracea) – gatunek z rodziny arekowatych (Palm) – dotarcza jagod acai (jagód assai)
- orchidea Odontoglossum
- Candido de Abreu – kolonia w Brazylii
- Kumaria nad Ukajali
- w północnej Brazylii: ary, anakondy, leniwce
- Maurice Maeterlinck “Inteligencja kwiatów”
- większość “zwięrzęcych zdobyczy” Arkady Fiedler przekazał do Ogródu Zoologicznego w Poznaniu
Pekari
- rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek występujący w Ameryce Środkowej i Południowej
- zwierzę parzystokopytne
Aguti – gryzoń
Jaguar amerykański, jaguar (Panthera onca) – gatunek ssaka z podrodziny panter (Pantherinae) w rodzinie kotowatych (Felidae) i jedyny przedstawiciel rodzaju Panthera spotykany w Amerykach
Puma płowa, puma kostarykańska, puma, kuguar (Puma concolor)
Wyjec (Alouatta)
- obejmuje gatunki szeroko rozprzestrzenione w Ameryce Środkowej i Południowej – od Meksyku do północnej Argentyny
Manat rzeczny – manat mały (Trichechus inunguis) – gatunek ssaka z rodziny manatowatych (Trichechidae) występujący w Amazonii
Leniwiec dwupalczasty (Choloepus didactylus) –żyje wśród drzew lasów deszczowych Ameryki Południowej
Kolibry – żyją w Ameryce Południowej i Środkowej, a także niektórych regionach Ameryki Północne
Tukan (Ramphastos) – należy tu 7 gatunków, wszystkie żyją w Meksyku, Ameryce Środkowej i Południowej
- tukan wielki
- tukan czarnodzioby
- tukan czerwonodzioby
- tukan tęczodzioby
- tukan zielonodzioby
- tukan górski
- tukan żółtogardły
Inne rodzaje sporewnione z tukanem, zamieszkujące podobne tereny:
- pieprzojad (Aulacorhynchus)
- andotukan (Andigena)
- arasari, tukaniec (Pteroglossus)
- tukanik (Selenidera)
Anakonda olbrzymia, anakonda olbrzymia (Eunectes murinus)
- wąż z rodziny dusicieli
- zamieszkuje dorzecza Amazonki i Orinoko
- jeden z największych węży na świecie, ale nie najdłuższy
- może nurkować i lubi wygrzewać się na słońcu
Kauczuk
- ojczyzną kauczuku naturalnego są puszcze brazylijskie
- latex – sok kauczukowy
- kauczukowiec brazylijski – kauczukowe drzewo (Hevea brasiliensis) – najważniejsze drzewo liściaste produkujące lateks na świecie
- niższej jakości lateksu dostarczają:
- Mnihot glaziovii i Hancornia speciosa
- brazylijski monopol nakauczuk został złamany ok 1880r, gdy wywieziono nasiona kauczuklowca brazylijskiego i zasiano je w ówczesnych koloniach angielskich w w Azji – na Cejloniue i Malakce, a potem w Indiach Holenderskich. Po 30 latach kauczuk plantacyjny zyskał przewagę
- około 200gatunków dzrww, krzewów i roślin zielnych zawier saok mleczny służący do wyrobu kauczuku
- w Ameryce Srodkowej i pn części Ameryki Południowej kaucuzku dostarczają rodzime drzewa Sapium i Castilloa
- w Azji oriocz kauczukowca brazylijskeigo uprawia się Ficus elastica
- w Afryce – Futumia elastica
Maniok jadalny, maniok gorzki, maniok użyteczny, podpłomycz najużyteczniejszy, kasawa, kassawa (Manihot esculenta)
- należy do rodziny wilczomleczowatych (Euphorbiaceae)
- pochodzi z Ameryki Południowej
- została szeroko rozprzestrzeniona jako uprawna w strefie międzyzwrotnikowej, gdzie jej bulwy stanowią istotne źródło pożywienia
- bulwy wymagają odpowiedniej obróbki w celu rozłożenia glikozydów cyjanogennych
- z manioku uzyskuje się mączkę zwaną tapioką
Manaus
- miasto w Brazylii
- nazwa pochodzi od mieszkającego tam plemienia Indian
- największe miasto Amazonii
- jest stolicą stanu Amazonas
- miasto założyli Portugalczycy w 1660 r
- przeżywało rozkwit na przełomie XIX i XX podczas gorączki kauczukowej, wtedy miasto liczyło 100 tys mieszkańców
- leży nad rzeką Rio Negro, w miejscu łączenia się rzek Solimões i Rio Negro, które tworzą Amazonkę
Rafia
- włokno z gatunku drzewa palmowego Raphia taedigera, używane do wyplatania kapeluszy torebek oraz w rolnictwie
wiktoria królewska (Victoria regia) – występuje w dorzeczu Amazonki
Selva
- selva – hylea – puszcza amazońska – las międzyzwrotnikowy, porasta olbrzymie obszary dorzecza Amazonki
kreole – potomkowie europejskich kolonizatorów urodzeni w koloniach Hiszpańskich, portugalskich i francuskich
Możę Cię jeszcze zainteresować:
Z wizytą w Muzeum – Pracowni Arkadego Fiedlera w Puszczykowie
